Παραδοσιακός γάμος από το 9ο Δημοτικό Γαλατσίου

Της Χριστίνας Καρακατσάνη, ΠΑΛΜΟΣ, 9.6.11

Ένα γάμο, ο οποίος έγινε μεν στο Γαλάτσι, αλλά τελέστηκε όπως εκείνα τα χρόνια, της παλιάς εποχής, που η νύφη δεν πήγαινε στην εκκλησία με στολισμένες λιμουζίνες αλλά πήγαινε καβάλα στο γαϊδουράκι, τότε που το συμπεθεριό κατέφθανε από το διπλανό χωριό «πεζούρα» και καβάλα, τότε που όλο το χωριό συμμετείχε στη χαρά και όλοι μαζί, γέροι και νέοι τραγουδούσαν και χόρευαν παραδοσιακούς χορούς. Στην παλιά γραφική τέλεση του χωριάτικου γάμου που παρευρεθήκαμε, υπήρχε όμως ένα βασικό χαρακτηριστικό. Ο γαμπρός, η νύφη, τα πεθερικά, οι συγγενείς και οι καλεσμένοι είχαν μέσο όρο ηλικίας τα 7 έτη.

Πρόκειται για τα παιδάκια της Α΄ τάξης του 9ου Δημοτικού Σχολείου (επί της οδού Ηροδότου) τα οποία, αφού ντύθηκαν με παραδοσιακές φορεσιές και στόλισαν το σχολείο τους με υφαντά, κεντήματα, φλοκάτες και αντικείμενα παλιάς εποχής, μας ταξίδεψαν μέσα από ήθη και έθιμα του γάμου που έχουν σχεδόν ξεχαστεί, σε όλη την Ελλάδα.

Μια παράσταση που φάνηκε ότι στήθηκε με πολύ αγάπη και πολύ μεράκι, αφού παιδάκια της πρώτης δημοτικού τραγουδούσαν, απήγγειλαν ποιήματα και πεζά, με τις ιδιαιτερότητες της γλώσσας εκείνης της εποχής, ως άριστοι ηθοποιοί, με εκφραστικότητα και άρθρωση.

Ψυχή βέβαια αυτού του γάμου ήταν η δασκάλα της τάξης η κα Ευδοκία Βλάχου, η οποία από την πληθώρα των ηθών και των εθίμων του γάμου διάλεξε τα πλέον διαδεδομένα από κάθε διαμέρισμα της πατρίδας μας και μας θύμισε εκείνο το χαρούμενο γιορτάσι που βάσταζε μέρες και αποτελούσε το σημαντικότερο γεγονός του χωριού, το οποίο περίμεναν όλοι για να χαρούν και να ξεφαντώσουν.

Παρακολουθήσαμε το σημαντικότερο και γραφικότερο σύμβολο της γαμήλιας τελετουργίας, το φλάμπουρο ή μπαϊράκι να κατασκευάζεται από το σόι του γαμπρού δυο μέρες πριν το γάμο, από ένα κοντάρι ξύλο το οποίο στην κορυφή είχε ένα σταυρό. Στολίσανε το κοντάρι με άνθη και φρούτα, τριαντάφυλλα, γαρίφαλα, κλαδιά ελιάς, δάφνη, μήλα, πορτοκάλια, με καρπούς που συμβολίζουν τη γονιμότητα, την καρποφορία και την ευζωία του ζευγαριού και ράψανε πάνω του την ελληνική σημαία.

Είδαμε «τα ξύλα της χαράς» που κόψανε οι γυναίκες του χωριού από το λόγγο, τραγουδώντας, για να ψήσουν τα ψωμιά και τα φαγητά του γάμου, τα πλουμιστά και στολισμένα κουλούρια τα οποία ζύμωσαν κορίτσια αφού πρώτα κουβάλησαν από τη βρύση το αμίλητο νερό, την παρουσίαση των προικιών της νύφης με τους καλεσμένους να ρίχνουνε κουφέτα, ρύζια κι αμύγδαλα, τους συγγενείς του γαμπρού να κουβαλάνε τα προικιά της νύφης, το στρώσιμο του νυφικού κρεβατιού με το «σπερβέρι», όπως λένε στα Δωδεκάνησα το λευκό κεντημένο σεντόνι με το σταυρό στη μέση, το λούσιμο και το ξύρισμα του γαμπρού με τους καλεσμένους να τον ραντίζουν νερό κι αλάτι, λέγοντας του «ό,τι είπαμε νερό κι αλάτι να γίνει», το λούσιμο και το χτένισμα της νύφης και τον αποχωρισμό της από το πατρικό της, τη συγκινητικότερη ίσως στιγμή του γάμου…

Κορυφαία στιγμή του γάμου αποτέλεσε και η μεγαλοπρεπής συμμετοχή ενός γαϊδάρου, στολισμένου γαμπριάτικα, το οποίο μετέφερε το γαμπρό στην εκκλησία και κατόπιν της τέλεσης του γάμου, τη νύφη στο νέο της σπίτι.

Και φυσικά ακούστηκαν πολλά τραγούδια τα οποία εξήραν την ομορφιά, τη χάρη, τη λεβεντιά, τον έρωτα και την ευχή των γονιών. «Τριανταφυλλένια κίνησε να πάει να κόψει ξύλα…», «έλα μανούλα μου γλυκειά και δος μου τα στολίδια, τ’ άσπρα τα μεταξωτά με τα χρυσά κεντίδια…», «νυφούλα μου στο γάμο σου, στ’ αρραβωνιάσματά σου, τα χιόνια αλεύρια να γεννούν και τα πουλιά βουβάλια κι η θάλασσα γλυκό κρασί…», «έβγα μανούλα μου να δεις πέρδικα που σου ’χω φέρει…», «νυφούλα μ’ καλωσόρισες εδώ στο σπιτικό μας, σαν κυπαρίσσι να σταθείς, σαν δέντρο να ριζώσεις…».

Το θεατρικό πλαισίωσε παραδοσιακή ορχήστρα, στην οποία συμμετείχε, στο κλαρίνο ο Κώστας Γιαννακόπουλος, στο βιολί ο Μανώλης Κόττορος, στο λαούτο ο Βασίλης Σμάνης και στην ηχητική κάλυψη ο Λάμπρος Γκάλιος.

Επίσης, συμμετείχε η χορευτική ομάδα των 9ου και 13ου Δημοτικών Σχολείων στο οποίο δασκάλα χορού είναι η Σίσσυ Λεβεντάκη, μαθητές όμορων σχολείων ντυμένοι με παραδοσιακές στολές οι οποίοι παρίσταναν τους «μικρούς συμπεθέρους», μέλη της χορευτικής ομάδας του Δήμου Γαλατσίου οι οποίοι παρίσταναν τους «μεγάλους συμπεθέρους» και χόρεψαν παραδοσιακούς γαμήλιους χορούς, η δασκάλα του τμήματος επανένταξης του σχολείου κα Ευγενία Σεδένια που μέσω αφήγησης έδενε τις σκηνές του θεατρικού, και μέλη του βοηθητικού προσωπικού του σχολείου, οι οποίες ζύμωσαν τις παραδοσιακές κουλούρες του γάμου. Μάλιστα, μία εξ αυτών η κα Ελένη Γαλάνου αποτέλεσε τη σημαντικότερη κομπάρσα του θεατρικού, χορεύοντας τσάμικο έχοντας ένα ποτήρι κρασί στο κεφάλι της. Σημαντική ήταν η συμβολή του διευθυντή του σχολείου κ. Βασίλη Θεού, της Σχολικής Επιτροπής των 9ου και 13ου Δημοτικών και των Συλλόγων και Γονέων των δύο σχολείων.

Κλείνοντας να επισημάνουμε τρία πράγματα. Πρώτον, ότι ήταν μια εξέχουσα γιορτή, με τον κόσμο να έχει κατακλύσει και τον έξω χώρο του σχολείου, καθότι οι περαστικοί στέκονταν έξω από τα κάγκελα και παρακολουθούσαν, το ίδιο και η γειτονιά η οποία παρακολουθούσε το γάμο από τα μπαλκόνια. Δεύτερον, ότι ο «ΠΑΛΜΟΣ» βρέθηκε εκεί, ακάλεστος. Η γιαγιά μιας εξάχρονης «πρωταγωνίστριας» μάς ενημέρωσε για το γεγονός γιατί έκρινε ότι ήταν πολύ σπουδαίο για να καταγραφεί. Καλόν είναι οι σπουδαίες προσπάθειες των μαθητών και των λίγων δασκάλων που τις καταβάλλουν να γίνονται γνωστές από το ίδιο το σχολείο και δη από τους διευθυντές αυτών. Τρίτον, θ’ αναφέρουμε όσα είπε η κα Μαρία Παπαναστασίου, δασκάλα κατά το παρελθόν της δασκάλας της Α΄ τάξης: «Εκείνο που με εντυπωσίασε περισσότερο ήταν ο κώδικας συνεννόησης της δασκάλας με τα “πρωτάκια”. Ενα φευγαλέο χάδι, ένα χαμόγελο, ένα κλείσιμο του ματιού της, ήταν αρκετά για να επαναφέρει σε τάξη τους ζωηρούς, για να θυμίσει στα παιδιά την επόμενη σκηνή και για να ενθαρρύνει τους ντροπαλούς. Μου θύμισε έναν ακούραστο κηπουρό που μετέτρεψε το άγουρο μπουκέτο της πρώτης τάξης σε ολάνθιστη νυφιάτικη ανθοδέσμη. Πιστεύω ότι φύτεψε στα παιδιά αυτόν τον ευλογημένο σπόρο της συνεργασίας, της παράδοσης, της τέχνης, της μουσικής, του χορού και πάνω απ’ όλα της αυτοπεποίθησης.»

Σημείωση δική μας: Το blog μας έχει επανειλημμένα ζητήσει να ενημερώνεται για τις σχολικές εκδηλώσεις και κάθε είδους δραστηριότητες των σχολείων, των μαθητών και των συλλόγων γονέων, τις οποίες με μεγάλη χαρά δημοσιεύει σ’ αυτό το χώρο, όπου καθένας/καθεμία μπορεί να ενημερώνεται για όλα όσα συμβαίνουν στα σχολεία του Γαλατσίου και κάθε όμορφη, δημιουργική δουλειά μπορεί να εμπνέει ή να βρίσκει συμπαραστάτες.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: